Osmanlı Tarihinin Derinliklerine Giren Bir İsim : Kösem Sultan
Yazan: admin | 28 Şubat 2010 | Kategoriler: Osmanlı tarihi, Tarih
Etiketler: IV.Murat, Kösem Sultan, Sultan İbrahim
Osmanlı tarihinde ilk kez iki oğlu da tahta çıkan valide sultandır. Bosna valisi tarafından küçük yaşta saraya verilmiş , öğrenimini burada tamamlayarak 1604 ‘ te I. Ahmed ile evlenmiştir. Şehzâde Murat, Şehzâde Kasım , Şehzâde İbrahim ; Ayşe Sultan ve Fatma Sultan’ın annesidir. Kısa sürede Sultan I. Ahmed’in gözdesi oldu. Sultanın ani ölümü üzerine 27 yaşında dul kalmıştır.
Kösem Sultan , çocuk yaşta tahta geçen (1623 ) IV.Murat’ın deneyimsizliğinden istifade ederek devletin iplerini eline almıştır. Ancak IV: Murat yetişkin çağa gelip 1632 yılında imparatorluğun hayatına yön vermeye başlayınca Kösem , siyasetten el çektirilmiş oldu. Mahpeyker Kösem Valide Sultan büyük oğlunun saltanatında siyaset-iktidarve güç ‘ün doyumsuz lezzetini tatmıştı ancak IV. Murat’ın otoriter ve sert kişiliği karşısında geri adım atmayı bilmiş , perde gerisine çekilmeyi başarmıştı.
IV. Murat’ın N i k r i z hastalığına tutulup çok genç yaşta ( 28 ) ölmesi üzerine ( 17 Şubat 1640 ) derin bir oh çekmiş , rahat nefes almıştı. Şimdi küçük oğlunun devri saltanatında ( Sultan İbrahim ) iktidar şerbetini doyarak içecek , daha önce tattığı iktidar zevkini tazeleyecekti.
1640 yılında ağabeysinin ölmesi üzerine Osmanlı tahtına oturan Sultan İbrahim ‘de annesini siyasetten uzak tutmayı başarmış ve saraydan uzaklaştırmıştı. Mahpeyker Kösem Sultan ‘ın siyasetin kalbinin attığı saraydan uzaklaştırılması onun gizli iktidar olma azmini artırmıştır. Nitekim Sultan İbrahim’in gittikçe artan tutarsızlıkları karşısında İbrahim’in hâl edilmesine yardımcı olmuştur.
Kösem Sultan , torunu IV. Mehmet’in tahta oturmasıyla ” Koca VAlide”, ” Valide-i Muazzama” ünvanlarıyla tekrar saltanat naibesi oldu. Bu makam IV. Mehmet’in annesi Hatice Turhan Sultan’ın olduğu halde , Ocak ağalarına dayanan Kösem Sultan , özlediği iktidara kolayca sahip oldu. Sultan İbrahim’in öldürülmesinde ( -ki bu ölüm sahnesi pek acıklıdır. ) payı olan Kösem Sultan iktidara sahip oldu olmasına ama yeniçeri generalleri , iktidarı tek başına Kösem’e bırakmadılar. İktidarı onunla paylaştılar. Osmanlı tarihinde bir ” Ağalar saltanatı” başladı.
Kösem Sultan’ın sarayda gelini Hadice Turhan Sultan ‘ın devlet işlerine dair bilgi edinmesi ve bu vadide ilerleme kaydetmesi üzerine işin rengi değişmeye başladı. Kösem ocak ağalarına dayanarak iktidarını pekiştirmeye çalışıyordu ve bu durum ağaların saray üzerindeki tahakkümünü artırıyordu. Ocak ağaları zorbalıklarını hissettirdikçe saraydaki ağa ve diğer hizmetliler Turhan Sultan ‘ın etrafında sıkı şekilde birleşiyordu.
Valide-i Muazzama denilen 61 yaşındaki Kösem Sultan , iktidara ebediyen sahip olabilmek uğruna torunu IV. Mehmed’i ve gelini Hatice Turhan Sultan ‘ı öldürme üzerine bir plân yapacak, ancak kafasındaki bu korkunç planın yol haritası ortaya çıkınca kendisi Zülüflü Baltacıların eskilerinden olan Küçük Mehmet, büyük valideyi gizlendiği odadan çıkartıp vura vura sersemlettikten sonra pencere perdelerinden birinin ipini keserek boğacaktı. Kösem Sultan ‘ın öldürülmesi ile Osmanlı sarayındaki ağalar saltanatı da bitmiş oldu.
Kaynaklar :
1. Hayat Tarih Mecmuası , sayı :8 , Ağustos 1975 ,s.34, Tahsin Tunalı ” Kösem Sultan” adlı makalesi
2. Osmanlı Tarih Ansiklopedisi , Tercüman, Kösem Sultan Maddesi
3. Mufassal Osmanlı Tarihi , c.4,1960, s.2014
4. A.g.e. , IV. Murat ve Sultan İbrahim maddeleri
“Osmanlı Tarihinin Derinliklerine Giren Bir İsim : Kösem Sultan” için 1 Yorum
Yorum yapın
Selamun aleyküm
teşekkürler dostum. eline sağlık